Wydawca treści Wydawca treści

Lasy o szczególnych walorach przyrodniczych

Nadleśnictwo Mrągowo dokonało, zgodnie z decyzją dyrektora RDLP, identyfikacji i weryfikacji lasów o szczególnych walorach przyrodniczych wg kryteriów HCVF - FSC - ostatnia aktualizacja 26.08.2021 roku.

Informujemy, że można składać uwagi i propozycje odnośnie lasów o szczególnych walorach przyrodniczych wg kryteriów HCVF w siedzibie Nadleśnictwa Mrągowo. Szczegółowych informacji udziela Gabriela Ulewicz pod nr telefonu 530 995 221 lub e-mail gabriela.ulewicz@olsztyn.lasy.gov.pl    

Zestawienie poszczególnych HCVF w Nadleśnictwie Mrągowo (stan na dzień 25.06.2020):

 Lp.

Kategoria HCVF 

Powierzchnia całkowita w Nadleśnictwie

[ha] 

Powierzchnia pokrywająca się z inną formą ochrony przyrody 

Identyfikacja formy ochrony

 Krótki opis przedmiotu ochrony

 1.

HCVF 1.1a - lasy w rezerwatach

286,68

Rezerwaty Przyrody, Natura 2000 , Obszary Chronionego Krajobrazu, Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy

Rezerwaty przyrody

 4 rezerwaty: "Dębowo", "Bukowy", "Gązwa", "Piłaki".  Powołane zostały w celu ochrony drzewostanów bukowych na krańcu wschodniego zasięgu ("Dębowo" i "Bukowy"), ochrony śródleśnego kompleksu przejściowych i wysokich torfowisk ("Gązwa"), zachowanie i ochrona noclegowisk żurawia w okresie wędrówki wiosennej i jesiennej oraz miejsc gniazdowania i żerowania licznych gat. ptaków oraz stanowisk gat. roślin rzadkich i podlegających ochronie ("Piłaki")

 2.

HCVF 1.2 - ostoje zagrożonych i ginących gatunków

1164,78

Rezerwaty Przyrody, Natura 2000, Obszary Chronionego Krajobrazu, Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy, ochrona strefowa ptaków

Ochrona strefowa i stanowiskowa roślin i zwierząt

Ochroną strefową objęto gniazda orlika krzykliwego, bielika, bociana czarnego. W sumie 36 stref ochronnych. Ochroną stanowiskową objęto m in. następujące gatunki roślin i zwierząt: sasanka otwarta, cis pospolity, zawilec wielkokwiatowy, pióropusznik strusi, listera jajowata, żółw błotny.

 3.

HCVF 2 - kompleksy leśne odgrywające znaczącą rolę w krajobrazie w skali krajowej, makroregionalnej lub globalnej

6727,27

 Natura 2000, Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy, Obszar Chronionego Krajobrazu

Natura 2000

 Całość położona na obszarze Puszczy Piskiej - jednego z większych w skali kraju puszczańskich kompleksów leśnych. Kompleks ten jest jednocześnie Międzynarodową Ostoją Ptaków IBA oraz ostoją dużych drapieżników: wilka i rysia. Obszary Natura 2000: Dyrektywa Ptasia - "Puszcza Piska", Dyrektywa Siedliskowa - "Ostoja Piska".

 4.

HCVF 3.1 - obszary obejmujące występowanie skrajnie rzadkich, ginących i zagrożonych ekosystemów

347,22

 Natura 2000

Siedliska przyrodniczo cenne objęte ochroną w ramach unijnej Dyrektywy Siedliskowej

 Do tej kategorii włączono ekosystemy leśne m.in: bory bagienne, świerczyny borealne na torfie, sosnowo-brzozowe lasy bagienne, grądy zboczowe, łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe oraz ekosystemy nieleśne: torfowiska wysokie i przejściowe.

 5.

HCVF 3.2 - obszary obejmujące występowanie rzadkich, ginących i zagrożonych ekosystemów w skali Europy (w Polsce występujące częściej)

618,88

 Natura 2000, Rezerwaty Przyrody, Obszary Chronionego Krajobrazu, Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy

Siedliska przyrodniczo cenne objęte ochroną w ramach unijnej Dyrektywy siedliskowej

 Do tej kategorii włączono grądy subkontynentalne oraz łęgi olszowe, źródliskowe lasy olszowe na niżu.

 6.

HCVF 4.1 - lasy wodochronne

 1487,08

Natura 2000, Obszary Chronionego Krajobrazu, Zespół Przyrodniczo Krajobrazowy

Lasy wodochronne

Chronią zasoby wód powierzchniowych i podziemnych, regulują stosunki wodne w zlewni oraz na obszarach wododziałów. Zlokalizowane są nad brzegami jezior, rzek i innych cieków oraz zbiorników wodnych.

 7.

HCVF 6 - lasy kluczowe dla tożsamości kulturowej lokalnych społeczności

 73,05

 

brak

Obszary leśne uczęszczane rekreacyjnie przez mieszkańców Mrągowa, obszary leśne wokół Sanktuarium Maryjnego w Świętej Lipce, wokół trasy pielgrzymkowej Reszel-Święta Lipka, miejsca śródleśnych mogił i cmentarzy oraz stanowiska archeologiczne.

 
Zasady gospodarowania w lasach o szczególnych walorach przyrodniczych zidentyfikowanych wg kryteriów HCVF (High Conservation Vaule Forests) adaptowanych do warunków Polski przez Związek Stowarzyszeń "Grupa Robocza FSC - Polska":
 

 Nazwa obiektu

Zasada gospodarowania wg FSC

 HCVF 1.1a - lasy w rezerwatach

 Dopuszczalne są tylko działania wynikające z planu ochrony przyrody, a w przypadku jego braku wynikające z rocznych lub wieloletnich zadań ochronnych ustalonych przez RDOŚ z uwzględnieniem zasady "pierwszeństwa dla przyrody".

HCVF 1.2 - ostoje zagrożonych i ginących gatunków

 W związku z różnorodnością wymagań dla poszczególnych gatunków nie można określić wspólnych zasad gospodarowania w lasach tej grupy. Rozstrzygającym staje się kryterium zachowania gatunku w tzw. "właściwym stanie ochrony". Dla gatunków objętych ochroną strefową obligatoryjne staje się wyznaczanie i i konsekwentna ochrona takich stref.

HCVF 2 - kompleksy lesne odgrywające znaczącą rolę w krajobrazie w skali krajowej, makroregionalnej lub globalnej

 Zachowanie charakteru wielkiego kompleksu leśnego z uwzględnieniem kluczowych elementów w krajobrazie leśnym np. starodrzewi, lasów przy rzekach i jeziorach. Należy również uwzględnić zachowanie ekosystemów otwartych np. łąki, bagna itp.

HCVF 3.1 - obszary obejmujące występowanie skrajnie rzadkich, ginących i zagrożonych ekosystemów

 Lasy te powinny być wyłączone z użytkowania rębnego z ewentualnym dopuszczeniem ingerencji człowieka w przypadku zagrożenia funkcjonowania ekosystemu (np. wkraczanie świerka lub leszczyny i grabu w świetlistych dąbrowach). W przypadku torfowisk wskazane jest usuwanie zadrzewień i zakrzaczeń oraz poprawa stosunków wodnych. Natomiast na łąkach trzęślicowych wymagane jest późne koszenie z usunięciem biomasy.

HCVF 3.2 - obszary obejmujące występowanie rzadkich, ginących i zagrożonych ekosystemów w skali Europy (w Polsce występujące częściej)

 Generalnie w  lasach tych należy zachować siedlisko przyrodnicze we właściwym stanie ochrony" poprzez: a) osiągnięcie zgodności docelowego typu drzewostanu ze składem gatunkowym odpowiednim dla naturalnego zbiorowiska leśnego, b) niepomniejszanie udziału procentowego starodrzewi i zachowanie ich ciągłości przestrzennej, c) niepomniejszanie średniego wieku i zasobności, d) zachowanie lub pilne i intensywne odtworzenie elementów ważnych dla różnorodności biologicznej ekosystemu (grube drzewa, martwe drzewa, wykroty, zróżnicowanie struktury przestrzennej itp.)

HCVF 4.1 - lasy wodochronne

 Zgodnie z Zasadami Hodowli Lasu z uwzględnieniem modyfikacji zmierzających do wydłużenia okresu odnowienia, przebudowy składu gatunkowego itp.  W przypadku klęsk żywiołowych dopuszcza się stosowanie zrębów zupełnych.

HCVF 6 - lasy kluczowe dla tożsamości kulturowej lokalnych społeczności

 Zagospodarowanie powinno uwzględniać wolę i opinię lokalnej społeczności.

 

Poniżej zestawienie kategorii HCVF wg leśnictw oraz mapy lasów o szczególnych walorach przyrodniczych (HCVF) na terenie Nadleśnictwa Mrągowo.

 


Polecane artykuły Polecane artykuły

Powrót

Lasy nadleśnictwa

Lasy nadleśnictwa

Powierzchnia ogólna Nadleśnictwa Mrągowo wynosi 19 964 ha, w tym drzewostany zajmują 18 664 ha. Lesistość terenu wynosi średnio 24,3%, największa jest na terenie gminy Piecki, gdzie wynosi 53,8 %. Nadleśnictwo składa się z trzech obrębów: Gązwa, Sadłowo i Mrągowo. Mamy tu prawie wszystkie siedliska z występujących na terenie RDLP Olsztyn oraz większość rodzimych gatunków drzew (z czego sosna zajmuje 41% powierzchni, świerk – 16%, brzoza – 19%).


Lasy Nadleśnictwa Mrągowo stanowią 218 kompleksów leśnych. Tworzą one generalnie zwarte kompleksy. Większość lasów skupiona jest w 3 kompleksach leśnych powyżej 2000 ha stanowiących ogółem 62 % jego powierzchni, 5 kompleksów leśnych w przedziale od 500 ha do 2000 ha stanowi 18,4% powierzchni, a pozostałe 210 kompleksów zajmuje 19,6% powierzchni. Lasy prywatne występują przeważnie w dużym rozproszeniu i na niewielkich obszarach. Często przylegają do lasów nadleśnictwa, ale rzadko stanowią wśród nich enklawy.


Cechą charakterystyczną Pojezierza Mrągowskiego jest występowanie szeregu południkowo układających się rynien, w obrębie których często występują jeziora. Dział wodny Wisły i Pregoły przebiega w ten sposób, że wody z zachodnich rynien kierują się na południe do Narwi, ze wschodu zaś do Łyny. Wzdłuż rynien ciągną się wały ozów i kemów, ale na wysoczyznach między rynnami występuje glina morenowa. Wzniesienia nad poziom morza wahają się w granicach 130 - 170m. Budowa geomorfologiczna jest bardzo zróżnicowana, z bogata siecią rzek, pradolin, bruzd rynnowych z licznymi jeziorami. Tutejszy krajobraz cechują względne różnice wysokości dochodzące w strefie moreny czołowej do 20-30 m, przez co krajobraz urozmaicony jest licznymi wzniesieniami z jarami i wąwozami pokrywającymi ich zbocza.


Z budową geologiczną wiąże się występowanie określonych typów gleb. Od żyzności gleb zależy bogactwo i różnorodność życia roślinnego. Gleby Nadleśnictwa Mrągowo zostały wytworzone z utworów ostatniego zlodowacenia bałtyckiego. Znaczna cześć nadleśnictwa położona jest na równinie sandrowej oraz częściowo na wysoczyźnie polodowcowej zbudowanej głównie z utworów moren dennych i czołowych fazy pomorskiej. W obrębach Gązwa i Sadłowo największy udział maja żyźniejsze gleby płowe, gdzie dominującym substratem jest tutaj glina zwałowa. W tej części nadleśnictwa dominują siedliska lasowe, z większym udziałem gatunków drzew liściastych: buka, dębu, brzozy, graba, olchy, jesiona i klonu. W obrębie Mrągowo największy udział mają uboższe gleby bielicowo –rdzawe i gleby brunatno – rdzawe, przez co dominują tu siedliska borowe, gdzie występują głównie drzewa iglaste: sosna i świerk.


W lasach nadleśnictwa Mrągowo występuje wiele gatunków roślin i zwierząt podlegających różnym formom ochrony przyrody. Spośród roślin objętych ochroną gatunkową występują tu: lilia złotogłów, zawilec wielkokwiatowy, wawrzynek wilcze łyko, podkolan biały, bluszcz pospolity, rosiczka, różne gatunki storczyków, paprotka zwyczajna, pióropusznik strusi. Wśród zwierząt występujących na terenie nadleśnictwa występują gatunki łowne: łosie, jelenie, sarny, dziki, zające, lisy, jenoty, borsuki, kuny, norki. Ze zwierząt chronionych spotkać tu można wilki, rysie, bobry, wydry. Dobre warunki bytowania znalazły tu również ptaki chronione objęte ochroną strefową, takie jak: orliki krzykliwe, bieliki, bociany czarne i puchacz. Wśród innych gatunków objętych ochroną ciekawostką jest występowanie pojedynczych stanowisk żółwia błotnego.